Inhoud

Fractievoorzitters

 

Al in de 19e eeuw ontwikkelde zich binnen een groep kamerleden van dezelfde richting of stroming een informeel leiderschap. Geleidelijk aan kwam voor de informele politieke leider de formele fractievoorzitter in de plaats. Vanaf 1945 is in elk geval van iedere fractie de formele voorzitter bekend. Voor de meeste partijen geldt dat de voorzitter van de Tweede-Kamerfractie als de politieke leider beschouwd wordt.

In de regel wordt de lijsttrekker van een partij na de kamerverkiezingen automatisch tot fractievoorzitter gekozen. Onder leiding van een formateur c.q. informateur onderhandelen de fractievoorzitters van enkele grotere partijen vervolgens over de formatie van een nieuw kabinet. Treedt de fractievoorzitter van een coalitiepartij niet toe tot het nieuwe kabinet, dan blijft de betrokkene doorgaans het fractievoorzitterschap vervullen tot de volgende kamerverkiezingen.

In de kamer voeren de fractievoorzitters het woord als het algemene regeringsbeleid onderwerp van beraadslaging uitmaakt. In elk geval debatteren de fractievoorzitters jaarlijks in september bij de algemene politieke beschouwingen met de minister-president over het beleid dat het kabinet in het komende jaar denkt te voeren. In onderstaande tabel staan de fractievoorzitters vermeld van alle partijen, die sinds 1946 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn geweest.

Fractievoorzitters in de Tweede Kamer sedert 1945.

 

 

 

Partij

Periode

50PLUS

H.C.M. Krol

20-09-2012

04-10-2013

Drs. N.P.M. Klein

05-10-2013

02-06-2014

H.C.M. Krol

23-03-2017

50PLUS-Klein

(groep-Klein sinds 13-11-2014)

Drs. N.P.M. Klein

02-06-2014

23-03-1974

50PLUS-Baay-Timmerman

(50PLUS sinds 13-11-2014)

Mw. Baay-Timmerman

02-06-2014

10-09-2014

H.C.M. Krol

10-09-2014

03-05-2020

Mw. C.M. Van Brenk

03-05-2020

Algemeen Ouderen Verbond

H.M. Nijpels-Hezemans

17- 5-1994

6- 9-1995

W.J. Verkerk

6- 9-1995

31- 3-1998

C.S. van Wingerden

31- 5-1998

05-09-1998

Anti-Revolutionaire Partij

Dr. J. Schouten

1946

2- 7-1956

Dr. J. Zijlstra

14- 7-1956

2-10-1956

Dr. J. A. H. J. S. Bruins Slot

3-10-1956

6- 6-1963

H. van Eijsden

6- 6-1963

16- 7-1964

J. Smallenbroek

17- 7-1964

13- 4-1965

B. Roolvink

14- 4-1965

22- 2-1967

Mr. B. W. Biesheuvel

23- 2-1967

5- 7-1971

Mr. W. Aantjes

6- 7-1971

6-12-1972

Mr. B. W. Biesheuvel

7-12-1972

6- 3-1973

Mr. W. Aantjes

7- 3-1973

7- 6-1977

Boerenpartij

H. Koekoek

9- 6-1963

9- 6-1981

Centrumdemocraten

Drs. J. G. H. Janmaat

14- 9-1989

18- 5-1998

Centrumpartij

Drs. J. G. H. Janmaat

16- 9-1982

18-10-1984

Christelijk-Historische Unie

Dr. H. W. Tilanus

17- 5-1946

5- 6-1963

Mr. H. K. J. Beernink

6- 6-1963

4- 4-1967

J. T. Mellema

5- 4-1967

31- 7-1968

Drs. A. D. W. Tilanus

1- 8-1968

26- 6-1969

J. T. Mellema

27- 6-1969

10- 5-1971

Drs. B. J. Udink

11- 5-1971

5- 7-1971

Dr. R. J. H. Kruisinga

6- 7-1971

26- 7-1971

J. T. Mellema

27- 7-1971

31- 3-1972

Drs. A. D. W. Tilanus

1- 4-1972

30- 6-1973

Dr. R. J. H. Kruisinga

1- 7-1973

7- 6-1977

Christen-Democratisch Appèl

Mr. W. Aantjes

08-06-1977

07-09-1977

Mr. A. A. M. van Agt

08-09-1977

18-12-1977

Mr. W. Aantjes

19-12-1977

6-11-1978

Drs. R. F. M. Lubbers

13-12-1978

9- 6-1981

Mr. A. A. M. van Agt

10- 6-1981

26- 8-1981

Drs. R. F. M. Lubbers

27- 8-1981

3-11-1982

Dr. B. de Vries

4-11-1982

21- 5-1986

Drs. R. F. M. Lubbers

22- 5-1986

14- 7-1986

Dr. B. de Vries

15- 7-1986

13- 9-1989

Drs. R. F. M. Lubbers

14- 9-1989

6-11-1989

Mr. drs. L.C. Brinkman

6-11-1989

17- 8-1994

Drs. E. Heerma

18- 8-1994

26- 3-1997

Mr. J.G. de Hoop Scheffer

27-03-1997

1-10-2001

Mr. dr. J.P. Balkenende

1-10-2001

11- 7-2002

Drs. M.J.M. Verhagen

11- 7-2002

23- 1-2003

Mr.dr. J.P. Balkenende

23- 1-2003

27- 5-2003

Drs. M.J.M. Verhagen

27- 5-2003

23-11-2006

Mr.dr. J.P. Balkenende

23-11-2006

28-02-2007

Drs. P.L.B.A. van Geel

28-02-2007

10-06-2010

Drs. M.J.M. Verhagen

10-06-2010

12-10-2010

Mr. S. van Haersma Buma

12-10-2010

21-05-2019

Drs. P.E. Heerma

21-05-2019

ChristenUnie

L.C. van Dijke

13- 3-2001

16- 5-2002

Dr. K. Veling

16- 5-2002

11-11-2002

Mr. A. Rouvoet

11-11-2002

28-02-2007

A. Slob

01-03-2007

10-06-2010

Mr. A. Rouvoet

10-06-2010

28-04-2011

A. Slob

28-04-2011

10-11-2015

Drs. G.J.M. Segers

10-11-2015

Communistische Partij van Nederland

G. Wagenaar

1946

H. Gortzak

3- 4-1958

P. de Groot

4-1958

10- 1963

M. Bakker

11-1963

16- 9-1982

Mr. I. Brouwer

17- 9-1982

2- 6-1986

D66

Mr. H.A.F.M.O. van Mierlo

23- 2-1967

31- 8-1973

Dr. J. C. Terlouw

1- 9-1973

10- 9-1981

Mr. L. J. Brinkhorst

11- 9-1981

9-12-1982

Drs. M. B. Engwirda

10-12-1982

2- 6-1986

Mr. H.A.F.M.O. van Mierlo

2- 6-1986

22- 8-1994

Mr. drs. G.J. Wolffensperger

25- 8-1994

21-11-1997

Mr. Th.C. de Graaf

21-11-1997

6- 5-1998

Dr. E. Borst-Eilers

7- 5-1998

14- 5-1998

Mr. Th. C. de Graaf

14- 5-1998

23- 1-2003

Mr. B.O. Dittrich

23- 1-2003

3-2-2006

Mw. Mr. L.W.S.A.L.B. Van der Laan

3-2-2006

23-11-2006

Drs. A. Pechtold

23-11-2006

9-10-2018

Drs. R.A.A. Jetten

9-10-2018

Democratisch-Socialisten ’70

Dr. W. Drees jr.

11- 5-1971

6- 7-1971

J. J. A. Berger

7- 7-1971

13- 5-1973

Dr. W. Drees jr.

14- 5-1973

19- 8-1977

R. E. F. M. Nijhof

24- 8-1977

9- 6-1981

DENK

Drs. T. Kuzu

23-03-2017

21-03-2020

Drs. F. Azarkan MSc

21-03-2020

Evangelische Volkspartij

C. Ubels-Veen

16- 9-1982

2- 6-1986

Forum voor Democratie

Dr. Th.H.Ph. Baudet

23-03-2017

Gereformeerd Politiek Verbond

P. Jongeling

6- 6-1963

7- 6-1977

Dr. A. J. Verbrugh

8- 6-1977

9- 6-1981

G. J. Schutte

10- 6-1981

14- 2-2001

E. van Middelkoop

14-02-2001

12-03-2001

GroenLinks

Mw. drs. M.B.C. Beckers-de Bruijn

14- 9-1989

20- 4-1993

P. Lankhorst

20- 4-1993

17- 5-1994

P. Rosenmöller

17-5-1994

26-11-2002

Mw. mr. F. Halsema

26-11-2002

16-12-2010

Mw. drs. J.C.M. Sap

16-12-2010

05-10-2012

Drs. A. van Ojik

08-10-2012

12-05-2015

J.F. Klaver

12-05-2015

Groep-Aarden

Drs. J. M. Aarden

27- 2-1968

10- 5-1971

Groep-Van As

G.P. van As

16-8-2006

30-11-2006

Groep-Bontes

Drs. L. Bontes

29-10-2013

23-03-2017

Groep-Brinkman

H. Brinkman

20-03-2012

Groep-Van Schijndel

Mr. drs. A.J.H.W. Van Schijndel

07-09-2006

22-11-2006

Groep-Goedhart

F. J. Goedhart

14- 5-1970

10- 5-1971

Groep-Gortzak

H. Gortzak

4- 4-1958

19- 3-1959

Groep-Harmsen

E. J. Harmsen

27- 6-1968

10- 5-1971

Groep-Houwers

Drs.J. Houwers

24-03-2015

23-03-2017

Groep-Huijsen

J. Huijsen

30- 3-1976

7- 6-1977

Groep-Janmaat

Drs. J. G. H. Janmaat

18-10-1984

2- 6-1986

Groep-De Jong

J. H. de Jong

13- 9-1971

6-12-1972

Groep-De Jong

W.E. de Jong

7-10-2002

22- 1-2003

Groep-Kronenburg

Mr. H. Ch. J. M. Kronenburg

12-12-1968

10- 5-1971

Groep-Kuzu/Öztürk

T. Kuzu

18 -11-2014

23-03-2017

Groep-Lazrak

A. Lazrak

4- 2-2004

22-11-2006

Groep-Monasch

J.S. Monasch

07-11-2016

23-03-2017

Groep-Nawijn

Mr. H.P.A. Nawijn

23-6-2005

22-11-2006

Groep-Nijpels

H.M. Nijpels-Hezemans

6- 9-1995

18- 5-1998

Groep-Nooteboom

Drs. G. Nooteboom

22- 6-1976

7- 6-1977

Groep-Ockels

M.J. Ockels

21- 9-1993

16- 5-1994

Groep-Van Oudenallen

Mw. H.F.M. van Oudenallen

7-7-2006

22-11-2006

Groep-Scholten

Mr. J. N. Scholten

18- 4-1985

2- 6-1986

Groep-Scholten-Dijkman

Mr. J. N. Scholten

8-12-1983

18- 4-1985

Groep-Van der Spek

A. G. van der Spek

21- 1-1986

2- 6-1986

Groep-Verkerk

W.J. Verkerk

31- 5-1995

6- 9-1995

Groep-Voogd

P. Voogd

13-12-1966

22- 2-1967

Groep-Wagenaar

Drs. A. H. D. Wagenaar

23- 4-1985

2- 6-1986

Groep-Wilders

G. Wilders

3-9-2004

22-11-2006

Groep-Van Wingerden

C.S. van Wingerden

31- 5-1995

6- 9-1995

Groep-Wijnschenk

H.H.R. Wijnschenk

13-11-2002

22- 1-2003

Hendriks

Th.J.M. Hendriks

11-10-1994

18- 5-1998

Katholieke Nationale Partij

Ch. J. I. M. Welter

27- 7-1948

6-11-1956

Katholieke Volkspartij

Mr. C. P. M. Romme

4- 6-1946

13- 6-1961

W. J. Andriessen

13- 6-1961

2-10-1961

Dr. W. L. P. M. de Kort

2-10-1961

10-12-1963

Drs. W. K. N. Schmelzer

10-12-1963

10- 5-1971

Dr. G. H. Veringa

11- 5-1971

31-12-1971

Mr. F. H. J. J. Andriessen

1- 1-1972

7- 6-1977

Leefbaar Nederland

Mr. F. Teeven

16- 5-2002

22- 1-2003

Lid-Van Kooten-Arissen

Mw. F.M. van Kooten-Arissen

16-07-2019

Lijst Pim Fortuyn

M. Herben

16- 5-2002

28- 8-2002

H.H.R. Wijnschenk

28- 8-2002

16-10-2002

M. Herben

16-10-2002

4-10-2004

G.P. van As

4-10-2004

16-8-2006

M. Herben

16-8-2006

30-11-2006

Nederlandse Middenstandspartij

A. W. te Pas

11- 5-1971

6-12-1972

Pacifistisch Socialistische Partij

N. v.d. Veen

20- 3-1959

10- 5-1962

H. J. Lankhorst

10- 5-1962

31- 5-1969

Drs. H. Wiebenga

3- 6-1969

6-12-1972

Dr. B. van der Lek

7-12-1972

15- 1-1978

A. G. van der Spek

16- 1-1978

02-06-1986

A. C. van Es

02-06-1986

13- 9-1989

Partij van de Arbeid

Mr. M. van der Goes van Naters

1946

1-1951

Mr. L. A. Donker

1-1951

9-1952

Mr. J. A. W. Burger

9-1952

25- 9-1962

Dr. ir. A. Vondeling

25- 9-1962

13- 4-1965

Drs. G. M. Nederhorst

14- 4-1965

22- 2-1967

Drs. J. M. den Uyl

23- 2-1967

10- 5-1973

Drs. E. van Thijn

15- 5-1973

15- 1-1978

Drs. J. M. den Uyl

16- 1-1978

10- 9-1981

W. Meijer

11- 9-1981

16- 9-1982

Drs. J. M. den Uyl

16- 9-1982

21- 7-1986

W. Kok

21- 7-1986

5-11-1989

Drs. M. A. M. Wöltgens

5-11-1989

16- 5-1994

W. Kok

17- 5-1994

22- 8-1994

Drs. J. Wallage

30- 8-1994

6- 5-1998

W. Kok

7- 5-1998

14- 5-1998

Drs. J. Wallage

14- 5-1998

10- 7-1998

Drs. A.P.W. Melkert

10- 7-1998

16- 5-2002

J. van Nieuwenhoven

16- 5-2002

19-11-2002

Drs. W.J. Bos

19-11-2002

28-2-2007

J. Tichelaar

28-2-2007

22-1-2008

Mw. M. Hamer (wnd.)

22-1-2008

22-4-2008

Mw. M. Hamer

22-4-2008

10-06-2010

J. Cohen

10-06-2010

20-02-2012

Ir. J.R.V.A. Dijsselbloem (wnd.)

20-02-2012

20-03-2012

Ir. D.M. Samsom

20-03-2012

12-12-2016

Drs. A.H. Kuiken

12-12-2016

23-03-2017

Dr. L.F. Asscher

23-03-2017

Partij van de Vrijheid

Dr. S. E. B. Bierema

4- 6-1946

27- 7-1948

Partij voor de Dieren

Mw. M.L. Thieme

30-11-2006

24-01-2012

Mw. E. Ouwehand

24-01-2012

20-09-2012

Mw. M.L. Thieme

20-09-2012

9-10-2018

Mw. E. Ouwehand (tijdelijke vervanging wegens ziekte
van Mw. M.L. Thieme)

9-10-2018

05-02-2019
Mw. M.L. Thieme 05-02-2019

Partij voor de Vrijheid

G. Wilders

23-11-2006

Politieke Partij Radikalen

Drs. J. M. Aarden

11- 5-1971

6-12-1972

Dr. mr. B. de Gaay Fortman

1-12-1972

1- 6-1977

Drs. M. B. C. Beckers-de Bruijn

8- 6-1977

14- 9-1989

Reformatorische Politieke Federatie

M. Leerling

10- 6-1981

16- 5-1994

L.C. van Dijke

17- 5-1994

13- 3-2001

Rooms Katholieke Partij Nederland

K. Beuker

7-12-1972

7- 6-1977

Socialistische Partij

J.G.C.A. Marijnissen

17- 5-1994

20- 6-2008

Mw. dr. A.C. Kant

20- 6-2008

4-3-2010

E.G.M. Roemer

04-03-2010

13-12-2017

Mw. L.M.C. Marijnissen

3-12-2017

1

Staatkundig Gereformeerde Partij

Ds. P. Zandt

1946

2-10-1961

Ir. C. N. van Dis

2-10-1961

10- 5-1971

Ds. H. G. Abma

11- 5-1971

9- 6-1981

Ir. H. van Rossum

10- 6-1981

21- 5-1986

Ir. B. J. van der Vlies

22- 5-1986

10-06-2010

Mr. C.G. van der Staaij

10-06-2010

Unie 55+

H.A. Leerkes

17- 5-1994

18- 5-1998

Verdonk

Mw. M.C.F. Verdonk

14-9-2007

17-06-2010

Van Haga

Ir. W.R. (Wybren) van Haga 24-09-2019 30-11-2020

Verkerk

W.J. Verkerk

31- 3-1998

18-05-1998

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Mr. P. J. Oud

27- 7-1948

6- 6-1963

R. Zeegering Hadders

6- 6-1963 (waarne-mend)

2- 7-1963

Mr. E. H. Toxopeus

2- 7-1963

1- 9-1963

Mr. W. J. Geertsema

1- 9-1963

11- 3-1966

Mr. E. H. Toxopeus

12- 3-1966

30- 9-1969

Mr. W. J. Geertsema

1-10-1969

5- 7-1971

H. Wiegel

20- 7-1971

18-12-1977

Mr. J. G. Rietkerk

19-12-1977

9- 6-1981

H. Wiegel (geen lid T.K.)

10- 6-1981

24- 8-1981

H. Wiegel

25- 8-1981

19- 4-1982

Drs. E. H. T. M. Nijpels

20- 4-1982

8- 7-1986

Dr. ir. J. J. C. Voorhoeve

8- 7-1986

01-05-1990

Mr. drs. F. Bolkestein

1- 5-1990

30- 7-1998

H.F. Dijkstal

30- 7-1998

16- 5-2002

Drs. G. Zalm

16- 5-2002

27- 5-2003

J.J. van Aartsen

27- 5-2003

8-3-2006

W.I.I. van Beek

8-3-2006

29-6-2006

Drs. M. Rutte

29-6-2006

07-10-2010

Drs. S.A. Blok

07-10-2010

20-09-2012

Drs. M. Rutte

20-09-2012

01-11-2012

Drs. H. Zijlstra

01-11-2012

23-03-2017

Drs. M. Rutte

23-03-2017

13-10-2017

Drs. H. Zijlstra (waarnemend)

13-10-2017

24-10-2017
Dr. K.H.D.M. (Klaas) Dijkhoff  24-10-2017

Scroll naar top