Inhoud

Voorzitter Eerste Kamer

Tot 1983 werd de voorzitter van de Senaat door de Kroon benoemd, maar niet op een formele voordracht van de kamer zoals in de Tweede Kamer. In feite droeg de kamer wel een kandidaat voor en week de Kroon bij de benoeming niet van deze voordracht af. Sinds 1983 benoemt de Eerste Kamer zelf haar voorzitter. De benoeming vindt plaats bij de aanvang van een nieuwe zitting en geldt voor de verdere duur van de zitting. Het reglement van orde van de Eerste Kamer vermeldt evenwel expliciet dat de kamer de voorzitter ontslag kan verlenen, indien deze niet langer het vertrou-wen van de kamer bezit.

Sinds de Tweede Wereldoorlog is het gewoonte dat de voorzitters van beide kamers tot verschillende partijen behoren. Werd een lid van de KVP-fractie (na 1977 CDA-fractie) voorzitter van de Tweede Kamer, dan zocht de Eerste Kamer tot 1997 haar voorzitter in de gelederen van de PvdA en andersom. Na de benoeming van Eerste-Kamervoorzitter Tjeenk Willink (PvdA) tot vice-president van de Raad van State koos de Senaat in 1997 voormalig minister van Justitie Korthals Altes (VVD) als voorzitter. Vanaf 1995 vormden de VVD-leden de grootste fractie in de Eerste Kamer. Sinds juni 1999 heeft het CDA weer de grootste fractie in de Senaat. Bij de herverkiezing van voorzitter Korthals Altes is afgesproken dat hij uiterlijk 1 oktober 2001 zijn functie ter beschikking zou stellen, zodat een lid van de CDA-fractie als voorzitter gekozen kon worden. Op 2 oktober 2001 koos de Eerste Kamer CDA-fractievoorzitter – voormalig minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij – Braks als voorzitter.

In juni 2003 volgde de nieuw gekozen Senaat het voorbeeld van de Tweede Kamer door eerst een profielschets vast te stellen waarna in een vrije verkiezing CDA-fractievoorzitter mevr. Timmerman-Buck – als eerste vrouw in de geschiedenis – tot voorzitter werd gekozen.

De taken en bevoegdheden van de voorzitter van de Eerste Kamer komen in veel opzichten overeen met die van de voorzitter van de Tweede Kamer. In de artikelen 10 t/m 13 van het in 1996 geheel vernieuwde Reglement van Orde van de Eerste Kamer staan de hoofdtaken van de voorzitter:

Artikel 10.

De Voorzitter leidt met inachtneming van dit reglement de werkzaamheden van de Kamer.

Artikel 11

1. De Voorzitter is lid en Voorzitter van de Huishoudelijke Commissie.

2. Hij zit de bijeenkomsten van het College van Senioren voor.

Artikel 12.

De Voorzitter handhaaft de orde tijdens de vergaderingen van de Kamer. Hij draagt zorg voor het juist stellen van punten, waarover de Kamer moet besluiten. Hij stelt de uitslag van gehouden stemmingen vast.

Artikel 13.

De Voorzitter draagt zorg voor het ten uitvoer leggen van alle besluiten door of vanwege de Kamer genomen. Hij vertegenwoordigt de Kamer naar buiten”.

Overeenkomstig artikel 62 van de Grondwet is de voorzitter van de Eerste Kamer tevens voorzitter van de verenigde vergadering van beide kamers der Staten-Generaal. In het kader van de grondwetsherziening van 1983 is tevergeefs vanuit de Tweede Kamer via twee verschillende voorstellen getracht hierin verandering te brengen.

Onderstaande tabel bevat de namen van de voorzitters van de Eerste Kamer voor de periode van 1815 tot 1849.

Naam

Periode

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1815-1818

Jhr. W.F. Röell

1818-1819

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1819-1820

W.F. baron Röell

1820-1821

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1821-1822

W.F. baron Röell

1822-1823

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1823-1824

W.F. baron Röell

1824-1825

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1825-1826

W.F. baron Röell

1826-1827

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lombise

1827-1828

W.F. baron Röell

1828-1829

Ch.I.Ph. graaf de Thiennes de Lomise

1829-1830

Ch.A.F.R. prins de Grave

1830-1830

W.F. baron Röell

1830-1832

W.F. graaf van Reede

1832-1833

W.F. baron Röell

1833-1834

W.F. graaf van Reede

1834-1838

Mr. A. van Gennep

1838-1845

H.R. Trip

1845-1849

Onderstaande tabel bevat de namen van de voorzitters van de Eerste Kamer sinds 1849.

Op 18 juni 2013 heeft de voorzitter van de Eerste Kamer, De Graaf, het voorzitterschap neergelegd. In een interview met hem in De Volkskrant stond dat hij Wilders (PVV) heeft geweerd uit de nabijheid van de Koning bij diens inhuldiging. De reden die hij opgeeft voor zijn beslissing is dat hij heeft geconstateerd “dat de discussie over de door hem gevolgde werkwijze bij de samenstelling van de commissie van in- en uitgeleide bij de inhuldiging van de Koning op 30 april ook na zijn brief van 12 juni jl. voortduurt. Daarmee is zijn integriteit in het geding.”

 

Naam

Partij

Datum K.b.

In functie

Afgetreden

Graaf L. G. A. van Limburg Stirum

 1- 2-1849

14- 2-1849

20- 8-1850

D. Blankenheijm

 4-10-1850

 7-10-1850

13- 9-1851

Jhr. mr. J. C. Martens van Sevenhoven

11- 9-1851

15- 9-1851

18- 9-1852

Mr. J. A. Philipse

18- 9-1852

20- 9-1852

17- 9-1870

Dr. H. van Beeck Vollenhoven

17- 9-1870

19- 9-1870

 1- 8-1871

Mr. E. J. A. graaf van Bylandt

19- 8-1871

18- 9-1871

19- 9-1874

Mr. J.A.G. baron de Vos van Steenwijk

14- 9-1874

21- 9-1874

24- 4-1880

Jhr. mr. F. J. J. van Eysinga

24- 4-1880

18- 5-1880

17- 3-1888

Mr. W. A. A. J. baron Schimmelpenninck van der Oye

25- 4-1888

1- 5-1888

30- 8-1889

Mr. A. van Naamen van Eemnes

12- 9-1889

17- 9-1889

8- 3-1902

J. E. N. baron Schimmelpenninck van der Oye

van Hoevelaken

CHU

17- 3-1902

17- 3-1902

11- 4-1914

J. J. G. baron van Voorst tot Voorst

RK

 1 – 5-1914

12- 5-1914

14- 9-1929

Mr. W. L. baron de Vos van Steenwijk

CHU

11- 9-1929

17- 9-1929

 9-11-1945

20-11-1945

20- 7-1946

Mr. R. Kranenburg

PvdA

18- 7-1946

23- 7-1946

1- 6-1951

Mr. J. A. Jonkman

PvdA

28- 5-1951

 1- 6-1951

17- 9-1966

Dr.ir. J. P. Mazure

PvdA

7- 7-1966

20- 9-1966

13- 9-1969

Mr. M. de Niet

PvdA

21- 7-1969

16- 9-1969

11- 9-1973

Dr. Th. L. M. Thurlings

KVP

7- 9-1973

18- 9-1973

12- 9-1983

Dr. P.A.J.M. Steenkamp

CDA

13- 9-1983

11- 6-1991

Mr. H.D. Tjeenk Willink

PvdA

11- 6-1991

11- 3-1997

Mr. F. Korthals Altes

VVD

11- 3-1997

2-10-2001

Ir. G.J.M. Braks

CDA

2-10-2001

9- 6-2003

Dr. ir. E. Schuurman

CU

10- 6-2003

17- 6-2003 (tijd.)

Mr. Y.E.M.A. Timmerman-Buck

CDA

17- 6-2003

6-10-2009

Drs. P.R.H.M. van der Linden

CDA

6-10-2009

28-06-2011

Mr. G.J. de Graaf

VVD

28-06-2011

18-06-2013

Mw. mr. A. Broekers-Knol

VVD

02-07-2013

11-06-2019
Prof.dr. J.A. Bruijn VVD 02-07-2019
Scroll naar top